जे जे आपणासी ठावे l ते ते इतरासी शिकवावे ll
शहाणे करुन सोडावे l सकल जन ll
समर्थांच्या ह्या वचनाप्रमाणे... जे जे म्हणजे अगदी दोन-तीन गोष्टी जरी माहित झाल्या तरी लगेच तोंड फिरवून सकल जनांस शहाणपणा शिकवण्यास आम्ही अगदी उतावीळ असतो. त्यात आम्ही पडलो पुणेकर... त्यामुळे जन्मत:च कर्णाच्या कवचकुंडलाप्रमाणे... (श्या: बोअर झाली राव ही उपमा आता खरंच...) हा अधिकार आम्ही जन्मत:च घेऊन आलो आहोत. ह्याच (फुकाच्या) आत्मविश्वासावर आणि (नवटाक) अनुभवांवर आधुनिक ई-लेखांचे तीन प्रमुख प्रकार खालीलप्रमाणे कथन करत आहोत:
१. पहिला प्रकार - फेसबुकवरच्या पोष्टी:
अलिकडच्या काळात ज्यांना मराठी टायपिंग थोडे का होईना जमते ते अगदी वाट्टेल ते लिहून (तुझ्यासारखेच कोण म्हणलं रे ते...!?) फेसबुकवर पोष्टत असते. ह्यात हलक्या-फुलक्या पोष्टांपासून, लांबलचक बोरिंग लेखांपर्यंत आणि पांचट चारोळ्यांपासून पावसाच्या अगर प्रेमाच्या कढ आणणार्या कवितांपर्यंत सगळं येतं. एकदा का पोष्टून झालं की ’लाईक्स’ आणि कॉमेंन्टा मोजण्यात आणि त्यांचे नोटीफिकेश्न्स मोजण्यात पोष्टकर दंग (खरंतर addict) होऊन जातात. फेसबुकच्या भिंतीवरच्या पोस्ट्स ह्या स्वत:च्या घराच्या कंपांऊडवरच्या जाहिरातीसारख्या असतात. स्वत:ला जे पाहिजे ते चिकटवा. बघणारे बघतात... दुर्लक्ष करणारे तेवढेच. यादीत तीन-चारशे मित्र असतील तर लाईकर तीस... पाच-पाच हजार फ्रेंड्सवाले लेखकांचे लाईकर्स दोनशे-तीनशे जातात फार तर...!! (जळ-जळ हो नुसती.. बाकी काही नाही...!!). ह्या भिंतीवरच्या पोष्टी काही काळाने हरवून जातात... भिंतीला व्हाईट वॉश दिल्यासारख्या विरुन जातात... दिसेनाश्या होतात.
२. दूसरा प्रकार - ब्लॉगिंग:
घरंदाज ई-लेखकाचं प्रमुख लक्षण म्हणजे स्वत:चा ब्लॉग असणं. (माझाही आहे बरं...!! अहो फुकट काढता येतो तो गुगलवर.) फेसबुकच्या पोस्ट्स म्हणजे Point & Shoot डिजीटल कॅमेराप्रमाणे. कुणीही क्लिकक्लिकाट करु शकतं. पण ब्लॉग एकदम प्रोफेशनल DSLR ने फोटो काढण्यापैकी काम आहे. त्यात एक नजाकत आहे. स्वत:ला ब्लॉगर म्हणवून घेण्यात एक धन्यता आहे. पण ह्यात एक खुप मोठी त्रुटी आहे. वाचकांचा सहवास जो फेसबुकवरच्या पोस्टवर जाणवतो तो ब्लॉगवर नाही. कारण इथे कॉमेंट करणे हे फेसबुकपेक्षा कॉप्लीकेटेड आहे. इथे ’लाईक’चा handy पर्याय उपलब्ध नाही. त्यामुळे कॉमेंट न करता नुसती ’लाईकची’ हजेरी लावण्याची सोय इथे नाही. इथे तुमचे फॉलोअर्स सहजा-सहजी मिळत नाहीत... ते तुम्हाला earn करावे लागतात. (आपले नऊ फॉलोअर्स आहेत बरं का... त्यात ’दोन’ चक्क अनोळखी आहेत. अहो खुप मोठी achievement आहे महाराजा... अहो आम्ही काय अमिताभ बच्चन आहे का... एका रात्रीत दहा लाख फॉलोअर्स मिळवायला...!! असो... तुम्हाला आपल्या माणसाचं कौतुकच नाही बुवा.)
३. तिसरा प्रकार - फेसबुकवर पेज:
हा पर्याय फेसबुक पोस्ट्स आणि ब्लॉगच्या मधला पर्याय आहे. झुक्याने गुगलच्या पोटावर पाय आणायला काढलेला... दिसायला एकदम ब्लॉगसारखाच. ब्लॉगमध्ये तारखेप्रमाणे सगळे ई-लेख लाईनशीर दिसतात. तसेच इथेही. मध्ये-मध्ये टाकलेले फोटो अल्बम... पिक्चर बघितल्याचे tag... एयरपोर्टला केलेले travelling tags... हॉटेलात जेवायला गेलेले tags... असले अडथळे ह्यात नाहीत. शिवाय कॉमेंट्स आणि लाईक्स अगदी फेसबुकसारखेच. शिवाय तुमची पोस्ट किती लोकांनी बघितली हे कळतं. (Reached ten people आणि दोनच लाईक्स हे जरा क्लेशदायक असतं यार पण. पुन्हा असो.) शिवाय लोकांना तुमचं पेज लाईक करायला तुम्ही आमंत्रण देऊ शकता. (पन्नास लोकांना बोलावलं तर चार लोकं करतात हो लाईक. काय सांगायचं आता...!?) भरपुर लाईक्स आणि धडाधड कॉमेंन्टा मिळवणारी पेजेस माझ्या बघण्यात आहेत बरं. सगळेच आपल्यासारखे नसतात हो...!!
शेवटी हे झाले पर्याय. प्रत्येकात काही फायदे तर काही तोटे. तुम्ही लिहीता काय आणि वाचकांचे तुमच्यावर प्रेम किती ह्यावर तुमचे ई-लेखक म्हणून प्रोफाईल फुलते आणि अधिकाधीक बहरते.
’लाईक’ आणि कॉमेंटचा खेळ असे सारा.
ब्लॉग आणि फेसबुकी पोस्टांचा पसारा...!!
प्रणव.
शहाणे करुन सोडावे l सकल जन ll
समर्थांच्या ह्या वचनाप्रमाणे... जे जे म्हणजे अगदी दोन-तीन गोष्टी जरी माहित झाल्या तरी लगेच तोंड फिरवून सकल जनांस शहाणपणा शिकवण्यास आम्ही अगदी उतावीळ असतो. त्यात आम्ही पडलो पुणेकर... त्यामुळे जन्मत:च कर्णाच्या कवचकुंडलाप्रमाणे... (श्या: बोअर झाली राव ही उपमा आता खरंच...) हा अधिकार आम्ही जन्मत:च घेऊन आलो आहोत. ह्याच (फुकाच्या) आत्मविश्वासावर आणि (नवटाक) अनुभवांवर आधुनिक ई-लेखांचे तीन प्रमुख प्रकार खालीलप्रमाणे कथन करत आहोत:
१. पहिला प्रकार - फेसबुकवरच्या पोष्टी:
अलिकडच्या काळात ज्यांना मराठी टायपिंग थोडे का होईना जमते ते अगदी वाट्टेल ते लिहून (तुझ्यासारखेच कोण म्हणलं रे ते...!?) फेसबुकवर पोष्टत असते. ह्यात हलक्या-फुलक्या पोष्टांपासून, लांबलचक बोरिंग लेखांपर्यंत आणि पांचट चारोळ्यांपासून पावसाच्या अगर प्रेमाच्या कढ आणणार्या कवितांपर्यंत सगळं येतं. एकदा का पोष्टून झालं की ’लाईक्स’ आणि कॉमेंन्टा मोजण्यात आणि त्यांचे नोटीफिकेश्न्स मोजण्यात पोष्टकर दंग (खरंतर addict) होऊन जातात. फेसबुकच्या भिंतीवरच्या पोस्ट्स ह्या स्वत:च्या घराच्या कंपांऊडवरच्या जाहिरातीसारख्या असतात. स्वत:ला जे पाहिजे ते चिकटवा. बघणारे बघतात... दुर्लक्ष करणारे तेवढेच. यादीत तीन-चारशे मित्र असतील तर लाईकर तीस... पाच-पाच हजार फ्रेंड्सवाले लेखकांचे लाईकर्स दोनशे-तीनशे जातात फार तर...!! (जळ-जळ हो नुसती.. बाकी काही नाही...!!). ह्या भिंतीवरच्या पोष्टी काही काळाने हरवून जातात... भिंतीला व्हाईट वॉश दिल्यासारख्या विरुन जातात... दिसेनाश्या होतात.
२. दूसरा प्रकार - ब्लॉगिंग:
घरंदाज ई-लेखकाचं प्रमुख लक्षण म्हणजे स्वत:चा ब्लॉग असणं. (माझाही आहे बरं...!! अहो फुकट काढता येतो तो गुगलवर.) फेसबुकच्या पोस्ट्स म्हणजे Point & Shoot डिजीटल कॅमेराप्रमाणे. कुणीही क्लिकक्लिकाट करु शकतं. पण ब्लॉग एकदम प्रोफेशनल DSLR ने फोटो काढण्यापैकी काम आहे. त्यात एक नजाकत आहे. स्वत:ला ब्लॉगर म्हणवून घेण्यात एक धन्यता आहे. पण ह्यात एक खुप मोठी त्रुटी आहे. वाचकांचा सहवास जो फेसबुकवरच्या पोस्टवर जाणवतो तो ब्लॉगवर नाही. कारण इथे कॉमेंट करणे हे फेसबुकपेक्षा कॉप्लीकेटेड आहे. इथे ’लाईक’चा handy पर्याय उपलब्ध नाही. त्यामुळे कॉमेंट न करता नुसती ’लाईकची’ हजेरी लावण्याची सोय इथे नाही. इथे तुमचे फॉलोअर्स सहजा-सहजी मिळत नाहीत... ते तुम्हाला earn करावे लागतात. (आपले नऊ फॉलोअर्स आहेत बरं का... त्यात ’दोन’ चक्क अनोळखी आहेत. अहो खुप मोठी achievement आहे महाराजा... अहो आम्ही काय अमिताभ बच्चन आहे का... एका रात्रीत दहा लाख फॉलोअर्स मिळवायला...!! असो... तुम्हाला आपल्या माणसाचं कौतुकच नाही बुवा.)
३. तिसरा प्रकार - फेसबुकवर पेज:
हा पर्याय फेसबुक पोस्ट्स आणि ब्लॉगच्या मधला पर्याय आहे. झुक्याने गुगलच्या पोटावर पाय आणायला काढलेला... दिसायला एकदम ब्लॉगसारखाच. ब्लॉगमध्ये तारखेप्रमाणे सगळे ई-लेख लाईनशीर दिसतात. तसेच इथेही. मध्ये-मध्ये टाकलेले फोटो अल्बम... पिक्चर बघितल्याचे tag... एयरपोर्टला केलेले travelling tags... हॉटेलात जेवायला गेलेले tags... असले अडथळे ह्यात नाहीत. शिवाय कॉमेंट्स आणि लाईक्स अगदी फेसबुकसारखेच. शिवाय तुमची पोस्ट किती लोकांनी बघितली हे कळतं. (Reached ten people आणि दोनच लाईक्स हे जरा क्लेशदायक असतं यार पण. पुन्हा असो.) शिवाय लोकांना तुमचं पेज लाईक करायला तुम्ही आमंत्रण देऊ शकता. (पन्नास लोकांना बोलावलं तर चार लोकं करतात हो लाईक. काय सांगायचं आता...!?) भरपुर लाईक्स आणि धडाधड कॉमेंन्टा मिळवणारी पेजेस माझ्या बघण्यात आहेत बरं. सगळेच आपल्यासारखे नसतात हो...!!
शेवटी हे झाले पर्याय. प्रत्येकात काही फायदे तर काही तोटे. तुम्ही लिहीता काय आणि वाचकांचे तुमच्यावर प्रेम किती ह्यावर तुमचे ई-लेखक म्हणून प्रोफाईल फुलते आणि अधिकाधीक बहरते.
’लाईक’ आणि कॉमेंटचा खेळ असे सारा.
ब्लॉग आणि फेसबुकी पोस्टांचा पसारा...!!
प्रणव.
लाईकच्या मोहापाई काही ब्लॉगर फेसबुकवरच पोस्ट टाकतात. फॅन्स मात्र ब्लॉग वरचे लेख पुन्हा वाचून समाधान मानतात. #एकउपेक्षितफॅन
ReplyDelete